(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 260

॥ శ్రీః ॥
3.260. అధ్యాయః 260
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
కదాచన కాంయకవచవాసినః పాండవానుపాగతేన వ్యాసేన యుధిష్ఠిరంప్రతి దానప్రశంసనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-260-0x(2634)(25930)
వనే నివసతాం తేషాం పాండవానాం మహాత్మనాం।
వర్షాణ్యేకాదశాతీయుః కృచ్ఛ్రేణ భరతర్షభ ॥ 3-260-1(25931)
ఫలమూలాశనాస్తే హి సుఖార్హా దుఃఖముత్తమం।
ప్రాప్తకాలమనుధ్యాంతః సేహిరే వరపూరుషాః ॥ 3-260-2(25932)
యుధిష్ఠిరస్తు రాజర్షిరాత్మకర్మాపరాధజం।
చింతయన్స మహాబాహుర్భ్రాతౄణాం దుఃఖముత్తమం ॥ 3-260-3(25933)
న సుష్వాప సుఖం రాజా హృది శల్యైరివార్పితైః।
దౌరాత్ంయమనుపశ్యంస్తత్కాలే ద్యూతోద్భవస్య హి ॥ 3-260-4(25934)
సంస్మరన్పరుషా వాచః సూతపుత్రస్య పాండవః।
నిఃశ్వాసపరమో దీనో దధ్రే కోపవిషం మహత్ ॥ 3-260-5(25935)
అర్జునోయమజౌ చోభౌ ద్రౌపదీ చ యశస్వినీ।
స చ భీమో మహాతేజాః సర్వేషాముత్తమో బలే ॥ 3-260-6(25936)
`చిరస్య జాతం ధర్మజ్ఞం సాసూయమివ తే తదా'।
యుధిష్ఠిరముదీక్షంతః సేహుర్దుఖమనుత్తమం ॥ 3-260-7(25937)
అవశిష్టం త్వల్పకాలం మన్వానాః పురుషర్షభాః।
వపురన్యదివాకార్పురుత్సాహామర్షచేష్టితైః ॥ 3-260-8(25938)
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య వ్యాసః సత్యవతీసుతః।
ఆజగామ మహాయోగీ పాండవానవలోకకః ॥ 3-260-9(25939)
తమాగతమభిప్రేక్ష్యకుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
ప్రత్యుద్గంయ మహాత్మానం ప్రత్యగృహ్ణాద్యథావిధి ॥ 3-260-10(25940)
తమాసీనముపాసీనః శుశ్రూషుర్నియతేంద్రియః।
తోషయామాస శౌచేన వ్యాసం పాండవనందనః ॥ 3-260-11(25941)
తానవేక్ష్యకృశాన్పౌత్రాన్వనే వన్యేన జీవతః।
మహర్షిరనుకంపార్థమబ్రవీద్బాష్పగద్గదం ॥ 3-260-12(25942)
యుధిష్ఠిర మహాబాహో శృణు ధర్మభృతాంవర।
నాతప్తతపసో లోకే ప్రాప్నువంతి మహత్సుఖం।
సుఖదుఃఖే హి పురుషః పర్యాయేణోపసేవతే ॥ 3-260-13(25943)
నాత్యంతమసుఖం కశ్చిత్ప్రాప్నోతి పురుషర్షభ।
ప్రజ్ఞావాంస్త్వేవ పురుషః సంయుక్తః పరయా ధియా ॥ 3-260-14(25944)
ఉదయాస్తమయజ్ఞో హి న హృష్యతి న శోచతి।
సుఖమాపతితం విందందుఃఖమాపతితం సహన్ ॥ 3-260-15(25945)
కాలప్రాప్తముపాసీత సస్యానామివ కర్షకః।
తపసో హి పరం నాస్తి తపసా విందతే మహత్ ॥ 3-260-16(25946)
నాసాధ్యం తపసః కించిదితి బుధ్యస్ భారత।
సత్యమార్జవమక్రోధః సంవిభాగో దమః శమః ॥ 3-260-17(25947)
అనసూయాఽవిహింసా చ శౌచమింద్రియసంయమః।
సాధనాని మహారాజ నరాణాం పుణ్యకర్మణాం ॥ 3-260-18(25948)
అధర్మరుచయో మూఢాస్తిర్యగ్గతిపరాయణాః।
కృచ్ఛ్రాం యోనిమనుప్రాప్తా న సుఖం విందతే అనాః ॥ 3-260-19(25949)
ఇహ యత్క్రియతే కర్మ తత్పరత్రోపభుజ్యతే।
`మూలసిక్తస్య వృక్షస్య ఫలం శాఖాసు దృశ్యతే'।
తస్మాచ్ఛరీరం యుంజీత తపసా నియమేన చ ॥ 3-260-20(25950)
యథాశక్తి ప్రయచ్ఛేత సంపూజ్యాభిప్రణంయ చ।
కాలే ప్రాప్తే చ హృష్టాత్మా రాజన్విగతమత్సరః ॥ 3-260-21(25951)
సత్యవాదీ లభేతాయురనాయాసమథార్జవం।
అక్రోధనోఽనసూయశ్చ నిర్వృతిం లభతే పరాం ॥ 3-260-22(25952)
దాంతః శమపరః శశ్వత్పరిక్లేశం న విందతి।
న చ తప్యతి దాంతాత్మా దృష్ట్వా పరగతాం శ్రియం ॥ 3-260-23(25953)
సంవిభక్తా చ దాతా చ భోగవాన్సుఖవాన్నరః।
భవత్యహింసకశ్చైవ పరమారోగ్యమశ్నుతే ॥ 3-260-24(25954)
మాన్యం మానయితా జన్మ కులే మహతి విందతి।
`విందతే సుఖమత్యర్థమిహ లోకే పరత్ర చ'।
వ్యసనైర్న తుసంయోగం ప్రాప్నోతి విజితేంద్రియః ॥ 3-260-25(25955)
శుభానుశయబుద్ధిర్హి సంయుక్తః కాలధర్మణా।
ప్రాదుర్భవతి తద్యోగాత్కల్యాణమతిరేవ సః ॥ 3-260-26(25956)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-260-27x(2635)
భగవందానధర్మాణఆం తపసో వా మహామునే।
కింస్విద్బహుగుణం ప్రేత్య కిం వా దుష్కరముచ్యతే ॥ 3-260-27(25957)
వ్యాస ఉవాచ। 3-260-28x(2636)
దానాన్న దుష్కరం తాత పృథివ్యామస్తి కించన।
అర్థే చ మహతీ తృష్ణా స చ దుఃఖేన లభ్యతే ॥ 3-260-28(25958)
`రాజన్ప్రత్యక్షమేవైతద్దృశ్యతే లోకసాక్షికం'।
పరిత్యజ్య ప్రియాన్ప్రాణాన్ప్రవిశంతి రణాజిరం।
తథైవ ప్రతిపద్యంతే సముద్రమటవీం తథా ॥ 3-260-29(25959)
కృషిగోరక్ష్యమిత్యేకే ప్రతిపద్యంతి మానవాః।
పురుషాః ప్రేష్యతామేకే నిర్గచ్ఛంతి ధనార్థినః ॥ 3-260-30(25960)
తస్మాద్దుఃఖార్జితస్యైవ పరిత్యాగః సుదుష్కరః।
సుదుష్కరతరం దానం తస్మాద్దానం మతం మమ ॥ 3-260-31(25961)
విసేషస్త్వత్ర విజ్ఞేయో న్యాయేనోపార్జితం ధనం।
పాత్రే కాలే చ దేశే చ ప్రయతః ప్రతిపాదయేత్ ॥ 3-260-32(25962)
అన్యాయాత్సముపాత్తేన దానధర్మౌ ధనన యః।
కురుతే న స కర్తారం త్రాయతే మహతో భయాత్ ॥ 3-260-33(25963)
పాత్రే దానం స్వల్పమపి కాలే దత్తం యుధిష్ఠిర।
మనసా హి విశుద్ధేన ప్రేత్యానంతఫలం స్మృతం ॥ 3-260-34(25964)
`శ్రద్ధా ధర్మానుగా దేవీ పావనీ విశ్వధారిణీ।'
సవిత్రీ ప్రసవిత్రీ చ సంసారార్ణవతారిణీ ॥ 3-260-35(25965)
శ్రద్ధయా ధార్యతే ధర్మో మహద్భిర్నార్థదర్శిభిః।
సధనా అపిరాజానో నిఃశ్రద్ధా నరకం గతాః ॥ 3-260-36(25966)
నిష్కించనాశ్చ మునయః శ్రద్ధావంతో దివం గతాః।
దేశే కాలే చ పాత్రే చ ముద్గలః శ్రద్ధయాఽన్వితః।
వ్రీహిద్రోణం ప్రదాయాథ పరం పదమవాప్తవాన్' ॥ 3-260-37(25967)
అత్రాప్యుదాహరంతీమతిహాసం పురాతనం।
వ్రీహిద్రోణపరిత్యాగాద్యత్ఫలం ప్రాప ముద్గలః ॥ 3-260-38(25968)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి వ్రీహిద్రౌణికపర్వణి షష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 260 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-260-2 ధ్యాంతః ధ్యాయంతః ॥
3-260-4 ద్యూతోద్భవస్ ద్యూతహేతోః శకున్యాదేః ॥
3-260-9 అవలోకకోఽవలోకితుకామః ॥
3-260-14 నహ్యనంతం సుఖం కశ్చిత్ ఇతి ఝ. పాఠః ॥
3-260-16 తపసా జ్ఞానేన। మహద్బ్రహ్మ ॥
3-260-21 కాలే దానకాలే ॥
3-260-22 అనాయాసం క్లేశపరిహారం। నిర్వృత్తిం సుఖం।
పరాం మోక్షాఖ్యాం ॥
3-260-24 సంవిభక్తా అన్నాదేర్విభాగకర్తా।
దాతా ధనాదేః ॥
3-260-26 శుభమేవానుశేతే శుభపక్షపాతినీ బుద్ధిర్యస్య। కాలధర్మేణ మరణేన ॥
3-260-27 దానజానాం ధర్మాణాం।
తపసః కాయక్లేశకృతస్య కృచ్ఛాదేః।
ఏత రయోర్మధ్యే ప్రేత్య మృత్వా కిం బహుగుణం కిం పరలోకే శ్రేష్ఠమిత్యర్థః ॥
3-260-31 దుఃఖార్జితస్య ధనస్యేతి శేషః। మతం శ్రేష్ఠత్వేన ॥
3-260-38 ద్రోణో మానవిశేషస్తన్మితా వ్రీహయస్తేషాం దానాత్ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.